De heilige steeple chase

Normaal gesproken heb je 1 koning of koningin, maar in de atletiek hebben we op grote toernooien 2 koningen en 2 koninginnen: de winnaars van de 100 meter en de marathon, want die onderdelen worden als koningsnummers beschouwd. Haile Gebreselassie was de keizer van de langeafstand. Kortom: aardse grootmachten genoeg in de atletiek. Maar bovenaardse verschijningen in de atletiek zijn zeldzaam. Sommigen zullen Usain Bolt als zodanig bestempeld hebben. Maar heiligen of heiligennummers zijn er eigenlijk niet in de atletiek. Tenminste, deze zijn niet algemeen bekend of als ze er lijken te zijn, vallen ze nog wel eens van hun voetstuk. Toch is er een onderdeel met een sterk religieuze inslag en een oorsprong bij het geloof. Welk onderdeel dat is, zal ik hier uit de doeken doen, en mijn ijdele hoop is om hiermee enthousiasme te wekken bij de jeugd voor dit heiligdom.

Hoe zit 't dan met hardlopen en geloof? Ook bij AV'34 met haar wortels in Apeldoorn, langs de biblebelt, is de verkerkelijking duidelijk zichtbaar. Verkerkelijking? Ja, waar men voorheen op zondag in de kerkbanken zat, is zondagochtend hardlopen ook hier wellicht spiritueler geworden dan zondagochtend naar de kerk. Met name voor de langere afstanden zijn de parallelen met religie legio: de zelfkastijding, de ascese, de toewijding en de overgave. De (gelopen) tijd kent geen genade maar bij wedstrijden is er gelukkig de genade van het finishdoek. Zondagochtend is er de geloofsbelijdenis: een wedstrijd of de langste duurloop van de week. Het kruis is zichtbaar in RunX, en voor het lopen lijken alle lopers een kruis te slaan maar dat is de hardslagmeterroutine: gefrummel onder de linkerborst, gefrummel onder de rechter en dan een tikje op de pols. En voor de start of bij de finish kijken lopers soms even omhoog, alsof ze contact zoeken met een hogere macht. In werkelijkheid checken ze het weer of leggen ze hun hoofd in de nek van vermoeidheid. En dan hebben we nog geen moment gesproken over alle rituelen en gewoontes rondom voeding, kleding en bijeenkomsten. Tot zover de moderne religieuze trekjes van de hardloopsport. Er is echter één specifiek onderdeel met een extra sterke band met het christendom. Een onderdeel dat zijn oorsprong heeft in het 18e-eeuwse (sterk religieuze) Ierland, in het graafschap Cork. Daar werden races gehouden -aanvankelijk met paarden maar later werden hier hindernisrennen voor atleten van afgeleid- naar een gemakkelijk orientatiepunt en dat was in die tijd natuurlijk de (heilige) kerktoren. Zo'n kerktoren heet in het Engels een 'steeple', dus deze races waren 'chases to the steeple'. Zo werd de steeple chase geboren. In moderne tijden eindigen de steeple chases niet meer bij de kerktoren maar de naam houdt stand.


Met die informatie in gedachten, zijn atleten en met name lange afstandlopers streng religieus en de grootste zelfkastijders zijn de steeple lopers: 3000 meters met daarin 35 balkpassages. Balken met de hoogte van een horde, maar meegeven als een horde zullen ze nooit. En als summum elke ronde -achter 1 van de 5 balken per ronde- een jammerlijke poging om over water te lopen. Nog nooit is er een steeple loper in geslaagd. Ten hoogste vliegen ze over het water om -in een uiterste krachtsinspanning- na de waterbak te landen. Zinloos: zo'n krachtsinspanning moet je later in de ronde of volgende rondes bekopen. Een steeple loper past bescheidenheid. Niet voor niks zijn er hele Keniaanse volksstammen die zich er aan wagen. Bescheiden jongens en meisjes, maar met grootse droombeelden. Veelal zijn zij geen koningen of keizers in de atletiek, maar getalenteerde atleten die zichzelf bovennatuurlijke kansen toedichten op de steeple chase. De hen -door God- gegeven talenten om heel hard te lopen, combineren ze met een minimum aan horden-techniek en zo weten ze toch vrijwel alle steeple lopers uit de rest van de wereld achter zich te laten. Een ietwat demotiverend gegeven en goede steeple lopers uit andere delen van de wereld zijn dan ook zeldzaam. Natuurlijk, er zijn uitzonderingen hierop te noemen, Simon Vroemen als voormalig Europees recordhouder is hiervan in Nederland het bekendste voorbeeld. En recentelijker is Evan Jager (USA) een goed voorbeeld: zilver op de steeple chase in Rio 2016. Op een bescheidener niveau in ons eigen kikkerlandje lijken de Kenianen ook hun effect te hebben, de steeple chase is -bijna traditioneel- minder goed bezet dan andere onderdelen en bij de competitie is het een zorgenkindje om uberhaupt bezet te krijgen. Nu zijn er bij AV'34 gelukkig 2 'oude monniken': Ruud van der Wal en ondergetekende. En zo kwam het dat ik met een leeftijd van 15 jaar ouder dan het gemiddelde van het deelnemersveld op 26 mei aan de start stond in Ede van de steeple chase bij de 2e divisie senioren competitie. Een goede invulling van de zondag, en met mijn Keniaanse horden-voorbereiding (niet!) was de zelfkastijding nooit ver weg. Zelfs als oude monnik wist ik het nog tot een 5e plaats en 621 punten voor het team te schoppen. Best aardig voor een eenvoudige ziel, en genoeg reden om 's middags -heel aards- met de benen omhoog op een tuinfeestje uit te hijgen. Maar oude monniken horen niet thuis in het belangrijkste competitieteam van AV'34.


En daarom wil ik tot slot, -ik lijk wel zendeling- een oproep doen aan de jeugd: wordt steepleloper! Met alle voors en tegens hierboven benoemd, blijft het een prachtig onderdeel en alles zit er in: conditie en uithoudingsvermogen voor het loopgedeelte, techniek en de mentale hardheid voor de hordenpassages. En het is -als een voettocht naar Santiago de Compostella - elke ronde weer een prachtige tocht die je uiteindelijk naar een plekje in het competitieteam, een NK-deelname of meer kan leiden.....


Ard Vlooswijk
Inspiratie en informatie voor dit stukje heb ik gehaald uit 2 krantenartikelen:

  • De Heilige hardloopgeest - NRC Lux 14 september 2013 Een race naar de kerktoren - Trouw 12 mei 2018 en
  • mijn deelname aan de steeple chase bij de senioren 2e Divisie competitiewedstrijd op 26 mei 2019 in Ede
Nieuws overzicht